ఒక RTI దరఖాస్తు ఆస్తిపన్ను మదింపు, ప్రభుత్వ ఆదాయం, ప్రజాధనం మరియు సాధారణ గ్రామీణ ప్రజల అభివృద్ధిపై కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది
ఈనాడు సంపాదకీయం తేదీ నవంబరు 9, 2013 ఇలా రాశారు. మహాత్మాగాంధీ మాటల్లో చెప్పాలంటే – గ్రామీణులకు పంచాయతీయే శాసనసభ, కార్యనిర్వాహక విభాగంగా, న్యాయస్థానంగా వెలుగొందాలి
ఒక సాధారణ పౌరుడు ప్రభుత్వ ఆదాయానికి సంబంధించిన ఒక సాధారణ ప్రశ్న అడిగితే ఏమవుతుంది?
కొన్నిసార్లు ఆ ప్రశ్నకు వచ్చిన సమాధానం చాలా పెద్ద ప్రజా ప్రయోజన అంశాన్ని వెలుగులోకి తీసుకువస్తుంది.
RTI కార్యకర్త, సామాజిక కార్యకర్త గంజి శ్రీనివాసరావు రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బిల్డింగ్ ఆస్తిపన్ను మదింపు, వసూళ్లకు సంబంధించి దాఖలు చేసిన RTI దరఖాస్తు పన్ను మదింపు విధానంపై పలు ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది.
ఇది కేవలం ఒక భవనానికి సంబంధించిన అంశం కాదు.
చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని సక్రమంగా మదింపు చేయకపోయినా, వసూలు చేయకపోయినా ప్రజా ఖజానాకు జరిగే నష్టానికి బాధ్యత ఎవరిది?
RTI ప్రయాణం: దరఖాస్తు నుంచి సమాచార కమిషన్ వరకు
2015 ఏప్రిల్ 6న గంజి శ్రీనివాసరావు సంబంధిత గ్రామ పంచాయతీ కార్యదర్శికి RTI దరఖాస్తు సమర్పించి, ఆస్తిపన్ను మదింపుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని కోరారు.
నిర్దేశిత 30 రోజులలో సమాచారం అందకపోవడంతో 2015 జూలై 30న RTI చట్టంలోని సెక్షన్ 19(1) కింద మొదటి అప్పీల్ను హయత్‌నగర్‌లోని MPDO కార్యాలయంలో దాఖలు చేశారు.
సమాచారం విషయంలో సమస్య కొనసాగడంతో 2015 నవంబర్ 21న సెక్షన్ 19(3) కింద రెండో అప్పీల్ దాఖలు చేశారు.
ఈ కేసు 2016 జనవరి 23న రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ ఎదుట విచారణకు వచ్చింది.
విచారణ అనంతరం 2015–16 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలోని భవనాల ఆస్తిపన్ను వివరాలను RTI దరఖాస్తుదారునికి అందించారు.
RTI సమాచారంలో ఏమి వెలుగులోకి వచ్చింది?
రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బిల్డింగ్‌ను గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌తో పాటు తొమ్మిది అంతస్తులు (G+9) కలిగిన భవనంగా పేర్కొన్నారు.
అయితే, దరఖాస్తుదారు తెలిపిన RTI సమాచారం ప్రకారం, ఈ భవనంలోని 3వ, 4వ అంతస్తులకు మాత్రమే ఆస్తిపన్ను మదింపు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.
అప్పట్లో సంబంధిత స్థానిక సంస్థ అనాజ్‌పూర్ గ్రామ పంచాయతీ. ఇది అప్పట్లో రంగారెడ్డి జిల్లా హయత్‌నగర్ ప్రాంత పరిధిలో ఉండగా, ప్రస్తుతం అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ పరిధిలో ఉంది.
2016లో రెండు అంతస్తులకు చేసినట్లు పేర్కొన్న మదింపు:
- ఆస్తిపన్ను: ₹57,304
- గ్రంథాలయ పన్ను: ₹4,584
- మొత్తం: ₹61,888
అదే లెక్కింపు విధానం మిగిలిన అంతస్తులకు కూడా వర్తిస్తే ఎంత పన్ను ఉండేదనే ప్రశ్నను దరఖాస్తుదారు లేవనెత్తారు.
అయితే మిగిలిన అంతస్తులు చట్టప్రకారం పన్నుకు లోబడి ఉన్నాయా, మినహాయింపు పొందాయా, విడిగా మదింపు చేశారా లేదా మరేదైనా విధంగా పరిగణించారా అన్నది అసలు మదింపు రికార్డులు, సంబంధిత నిబంధనల ఆధారంగా నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.
అసలు పెద్ద ప్రశ్న: ప్రజాధనం ఎక్కడ?
ఇదే ఈ అంశంలోని అత్యంత కీలకమైన ప్రజా ప్రయోజన ప్రశ్న.
ఆస్తిపన్ను ప్రజాధనం.
స్థానిక సంస్థలు ఈ ఆదాయాన్ని ప్రజా పరిపాలన, స్థానిక అభివృద్ధి, పౌర సౌకర్యాల కోసం వినియోగిస్తాయి.
ఒక ఆస్తి చట్టబద్ధంగా పన్ను చెల్లించాల్సి ఉండి, ఆ పన్నును సక్రమంగా మదింపు చేయకపోతే లేదా వసూలు చేయకపోతే, దాని వల్ల ప్రభుత్వ ఖజానాకు ఆదాయ నష్టం జరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
మరి ఆ ప్రజాధనంపై ఆధారపడేది ఎవరు?
సాధారణ ప్రజలే.
ముఖ్యంగా గ్రామీణ, అర్ధ పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు స్థానిక సంస్థల ద్వారా ఈ క్రింది మౌలిక సదుపాయాల కోసం ఆశిస్తారు:
- రహదారులు
- డ్రైనేజీ
- తాగునీరు
- వీధి దీపాలు
- పారిశుద్ధ్యం
- ప్రజా మౌలిక వసతులు
- గ్రామ అభివృద్ధి పనులు
- ఇతర ప్రాథమిక పౌర సదుపాయాలు
రోడ్డు కోసం, డ్రైనేజీ కోసం, తాగునీటి సౌకర్యం కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఒక సాధారణ గ్రామీణ కుటుంబానికి ప్రభుత్వ ఆదాయం కేవలం రిజిస్టర్‌లోని ఒక సంఖ్య కాదు.
అది ప్రజా అభివృద్ధి కోసం ఉద్దేశించిన సొమ్ము.
ఇది మోసమా? విధి నిర్వహణలో నిర్లక్ష్యమా? నేరమా?
RTI ద్వారా లభించిన సమాచారం కొన్ని కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. అయితే ఆరోపణను నిరూపితమైన నేరంగా పరిగణించకూడదు.
అందువల్ల అసలు ప్రశ్నలు ఇవి:
ఆస్తిపన్నును ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పించుకున్నా లేదా తగ్గించి చూపినా, అది చట్టప్రకారం మోసం లేదా మరేదైనా నేరంగా పరిగణించవచ్చా?
చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన పన్నును అధికారులు తెలిసీ మదింపు చేయకపోతే లేదా వసూలు చేయకపోతే, అది విధి నిర్వహణలో నిర్లక్ష్యమా లేదా ఇతర చట్టపరమైన ఉల్లంఘనకు దారితీస్తుందా?
ప్రైవేట్ వ్యక్తులు, అధికారులు కలిసి ఉద్దేశపూర్వకంగా ప్రజాధనానికి నష్టం కలిగించినట్లు విచారణలో తేలితే బాధ్యులపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి?
ఇది కేవలం పరిపాలనా లేదా మదింపు పొరపాటు అయితే, ఆ పొరపాటుకు బాధ్యులు ఎవరు? దాన్ని ఎందుకు సరిదిద్దలేదు?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వాలంటే అసలు రికార్డులను పరిశీలించాలి.
అందులో ముఖ్యంగా:
- ఆస్తిపన్ను మదింపు రిజిస్టర్లు
- భవన నిర్మాణ అనుమతులు, ప్లాన్లు
- తనిఖీ నివేదికలు
- డిమాండ్, కలెక్షన్ రిజిస్టర్లు
- పన్ను చెల్లింపు వివరాలు
- వర్తించే పన్ను మదింపు నిబంధనలు
- మినహాయింపులు ఉంటే వాటికి సంబంధించిన ఉత్తర్వులు
- రీ-అసెస్‌మెంట్ లేదా పన్ను సవరణ రికార్డులు
- బకాయిల వసూలుకు సంబంధించిన రికార్డులు
సమాధానం ఊహాగానాల నుంచి కాదు—రికార్డులు, విచారణ, చట్టం నుంచి రావాలి.
మిగిలిన భవనాల సంగతేంటి?
ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన ప్రజా ప్రయోజన ప్రశ్న ముందుకు వస్తోంది.
అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బిల్డింగ్‌కు ఈ విధంగా మదింపు జరిగి ఉంటే,
రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలోని మిగిలిన భవనాలకు ఆస్తిపన్ను ఎలా మదింపు చేశారు?
- అన్ని భవనాలకు సక్రమంగా పన్ను మదింపు చేశారా?
- మొత్తం నిర్మిత విస్తీర్ణాన్ని రికార్డుల్లో నమోదు చేశారా?
- అన్ని అంతస్తులను పన్ను మదింపులో చేర్చారా?
- పన్ను మదింపును కాలానుగుణంగా సవరించారా?
- ఎంత పన్ను డిమాండ్ చేశారు?
- ఎంత పన్ను వసూలు చేశారు?
- ఏమైనా బకాయిలు ఉన్నాయా?
- ఏమైనా పన్ను మినహాయింపులు ఇచ్చారా?
- ఇచ్చి ఉంటే ఏ చట్టపరమైన నిబంధన కింద ఇచ్చారు?
- తక్కువగా మదింపు జరిగితే తరువాత ఏమైనా వసూలు చేశారా?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడానికి సంబంధిత అధికారులు సమగ్ర పరిశీలన లేదా ఆడిట్ చేపట్టవచ్చు.
సాధారణ ప్రజలకు సమాన న్యాయం కావాలి
ఒక సాధారణ ఇంటి యజమాని లేదా చిన్న వ్యాపారి చట్టబద్ధంగా విధించిన ఆస్తిపన్ను చెల్లించకుండా ఉండలేడు.
పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటే పౌరుడు చెల్లించాల్సిందే.
అయితే సహజంగానే ఒక ప్రశ్న వస్తుంది:
పెద్ద వాణిజ్య, సంస్థాగత భవనాలకు కూడా అదే పన్ను నిబంధనలు, అదే బాధ్యతా ప్రమాణాలు వర్తించకూడదా?
ఆస్తి యజమాని పరిమాణం, హోదా, ప్రభావం లేదా ప్రాధాన్యత ఏదైనా ప్రజాధనం రక్షణ విషయంలో ప్రమాణాలు ఒకేలా ఉండాలి.
చట్టం ముందు సమానత్వం అంటే పన్ను వసూళ్లలో కూడా సమానత్వమే.
మహాత్మా గాంధీ గ్రామ పంచాయతీపై కల
2013 నవంబర్ 9న ప్రచురితమైన ఈనాడు సంపాదకీయంలో మహాత్మా గాంధీ గ్రామ పంచాయతీలపై కలను ప్రస్తావిస్తూ ఇలా పేర్కొన్నారు:
“గ్రామీణులకు పంచాయతీయే శాసనసభగా, కార్యనిర్వాహక విభాగంగా, న్యాయస్థానంగా వెలుగొందాలి.”
ఈ మాటలు ఈ అంశానికి మరింత ప్రాధాన్యతను ఇస్తాయి.
గ్రామీణ ప్రజలకు అత్యంత సమీపంలోని సంస్థ గ్రామ పంచాయతీ అయితే, అది వసూలు చేయాల్సిన ప్రతి రూపాయి ప్రజాధనాన్ని కూడా ఒక సాధారణ గ్రామీణుడు చెల్లించే ప్రతి రూపాయి మాదిరిగానే అత్యంత బాధ్యతతో రక్షించాలి.
నిర్లక్ష్యం, పక్షపాతం లేదా ఉద్దేశపూర్వక చర్యల వల్ల ప్రజాధనం నష్టపోతే, అది కేవలం ఆస్తిపన్ను సమస్య కాదు—గ్రామీణ ప్రజల హక్కులు, వారి గ్రామాల అభివృద్ధికి సంబంధించిన సమస్య.
ఒక RTI – ఒక పౌరుడు – ఎన్నో ప్రశ్నలు
గంజి శ్రీనివాసరావు దాఖలు చేసిన ఈ RTI ప్రయాణం, ఒక పౌరుడు ప్రశ్నలు అడిగి, చట్టబద్ధమైన మార్గాల్లో సమాచారాన్ని సాధించగలడని చూపిస్తోంది.
RTI చట్టం ఒక పౌరుడిని ఆరోపణలు చేయమని చెప్పదు.
అది పౌరుడికి రికార్డులు కోరే హక్కు, వాస్తవాలను పరిశీలించే అవకాశం, ప్రభుత్వ అధికారులను ప్రశ్నించే శక్తి ఇస్తుంది.
“అవినీతి జరుగుతోందా?” అని మాత్రమే అడగడం కంటే—
రికార్డులు కోరండి.
“పన్ను ఎగవేస్తున్నారా?” అని మాత్రమే చెప్పడం కంటే—
మదింపు, వసూళ్ల రికార్డులను పొందండి.
“ఎవరు లాభపడ్డారు?” అని ఊహించడం కంటే—
అధికారిక పత్రాలను పరిశీలించి వాస్తవాలను తెలుసుకోండి.
అడగండి. సమాచారం పొందండి. పరిశీలించండి. ప్రశ్నించండి. బాధ్యత కోరండి.
తెలంగాణ ప్రజలకు ఒక ప్రశ్న
ఈ అంశం కేవలం రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీకి పరిమితం కాదు.
ఇది తెలంగాణలోని ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ, మున్సిపాలిటీ, స్థానిక సంస్థకు సంబంధించిన ప్రశ్న.
అన్ని ఆస్తులకు సమానంగా పన్ను మదింపు జరుగుతోందా?
చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన ప్రతి రూపాయి ఆస్తిపన్ను వసూలవుతోందా?
నిర్లక్ష్యం, పక్షపాతం లేదా ఉద్దేశపూర్వక చర్యల వల్ల ప్రజాధనం నష్టపోతుందా?
ప్రజాధనం నష్టపోతే బాధ్యత ఎవరిది?
అన్నింటికంటే ముఖ్యమైన ప్రశ్న:
చట్టబద్ధంగా చెల్లించాల్సిన ప్రజాధనాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా వసూలు చేయకుండా వదిలేస్తే—అది కేవలం “పన్ను మదింపు పొరపాటు” మాత్రమేనా? లేక వర్తించే చట్టాల ప్రకారం విధి నిర్వహణలో నిర్లక్ష్యం, మోసం లేదా నేరంగా పరిగణించే అవకాశం ఉందా?
ఈ ప్రశ్నలకు అధికారిక రికార్డులు, నిష్పాక్షిక విచారణ, చట్టం ఆధారంగా పారదర్శక సమాధానం రావాలి.
ఎందుకంటే ఖజానాకు నష్టమయ్యే ప్రతి రూపాయి చివరికి ప్రజల సొమ్మే.
ప్రజాధనం నష్టపోతే నష్టపోయేది ప్రభుత్వం మాత్రమే కాదు.
అభివృద్ధి కోసం ఎదురుచూస్తున్న అమాయక గ్రామీణ ప్రజలు కూడా నష్టపోతారు.
Way2RTI.com | RTI ద్వారా ప్రశ్నలకు జవాబు – ప్రజలకు బాధ్యత
గమనిక: పై అంశంపై RTI దరఖాస్తు దాఖలు చేయడానికి ఆసక్తి ఉందా? ఆసక్తి ఉన్నవారు మీ వివరాలను మా అధికారిక ఈమెయిల్‌కు పంపండి: gsrao@way2rti.com
